ખીલો ખોદતા ખાણ જો મળે ઝવેરાતની, તો નિરાંતે તારી ભક્તિ કરું શામળા | ભલું થયું ભાંગી જંજાળ, નવી નક્કોર દેશે શ્રીગોપાળ | જે તુજથી ના થઈ શકે એ જ કરાવ પ્રભુ પાસે, પાણિયારું પ્રભુ ભરશે નહિ ભરશે નદી તળાવ

Kiran Chauhan

Cogito, ergo sum // I think, therefore I am.

સંસ્કૃતમાં च પોસ્ટફિક્સ નોટેશનમાં લખાય છે

કોમ્પ્યુટર વિજ્ઞાનમાં અલગ અલગ નોટેશન આવે છે - પ્રિફીક્સ, ઇનફીક્સ, અને પોસ્ટફિક્સ.

3 + 4

અહીં + કારક(=operator) છે જયારે સંખ્યા 3 અને 4 સંકાર્ય છે. કારક સંખ્યાની વચ્ચે લખાય છે એટલે એને મધ્યપ્રત્યય(=ઇનફીક્સ/infix) નોટેશન કહેવાય છે. આ નોટેશન ઘણું પ્રચલિત છે એટલે તમને આ બધે જોવા મળશે. ખાસ કરીને ગણિતમાં.

જો કારકને સંખ્યાની શરૂઆતમાં લખવામાં આવે તો એને પૂર્વપ્રત્યય(=પ્રિફીક્સ/prefix) નોટેશન કહેવાય છે. જેમ કે,

+ 3 4

આમતો આ નોટેશન ખાસ પ્રચલિત નથી, પણ લિસ્પ(=lisp) પ્રોગ્રામિંગ ભાષામાં આ ખુબ જ વપરાય છે, સંપૂર્ણ ભાષા પૂર્વપ્રત્યય નોટેશનમાં છે અને એમાં કૌંસનો બહુ ઉપયોગ થાય છે - (+ 3 4).

અને છેલ્લે આવે છે, ઉત્તરપ્રત્યય(=પોસ્ટફીક્સ/postfix). જેમાં કારક છેલ્લે લખાય છે, અને સંખ્યા પહેલા લખાય છે. જેમ કે,

3 4 +

આ નોટેશન પ્રચલિત નથી. પણ સંસ્કૃતમાં જયારે બે શબ્દો વચ્ચે અને(=and) વાપરવાનું હોય ત્યારે च(=અને) શબ્દોના અંતમાં આવે છે.

જેમ કે, ગુજરાતીમાં આપણે લખીશું/બોલીશું:

રામ અને કૃષ્ણ.

જયારે એ સંસ્કૃતમાં આ લખાશે/બોલશે:

रामः कृष्णः च |

તમે કહેશો કે આ શું? આમાં તો બધું ભેગું કર્યું - ગુજરાતી, કોમ્પ્યુટર વિજ્ઞાન અને એની ભાષા, અને સંસ્કૃત.

તો આજ ફાયદો છે, એક કરતાં વધુ વિશે જાણવાનો. તમે ગમે ત્યારે જોઈએ એ પ્રમાણે મિશ્રણ કરી શકો છે, કેમ કે તમને આવડે છે!


સાહિત્યિક કાર્યક્રમો

  • તા. ૦૨-૧૮ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ - ગાંધી પુસ્તક મહોત્સવ, ગુજરાત વિદ્યાપીઠ, અમદાવાદ
  • તા. ૨૧-૨૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ - સંસ્કૃત વાગ્માધુરી 2026, રા. વિ. પાઠક સભાગૃહ, ગુજરાતી સાહિત્ય પરિસદ, આશ્રમ રોડ, અમદાવાદ.
  • તા. ૨૪–૨૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ - અમદાવાદ ઇન્ટરનેશનલ લિટરેચર ફેસ્ટિવલ
  • વધુ માહિતી માટે...

વર્ગીકૃત

કડીઓ

સૂચિત લેખો

ચોપડીઓ

જોયેલ