ખીલો ખોદતા ખાણ જો મળે ઝવેરાતની, તો નિરાંતે તારી ભક્તિ કરું શામળા | ભલું થયું ભાંગી જંજાળ, નવી નક્કોર દેશે શ્રીગોપાળ | જે તુજથી ના થઈ શકે એ જ કરાવ પ્રભુ પાસે, પાણિયારું પ્રભુ ભરશે નહિ ભરશે નદી તળાવ

Kiran Chauhan

Cogito, ergo sum // I think, therefore I am.

અધૂરો ઘડો છલકાય ઘણો

આ કહેવતનો અર્થ છે - જેમ અડધો ભરેલો ઘડો હલનચલનથી વધારે છલકાય છે, તેમ અધૂરું જ્ઞાન ધરાવનાર વધારે બોલે છે, વધારે દેખાડો કરે છે. આને લગતી બીજી પણ એક કહેવત છે - ખાલી ચણો વાગે ઘણો. આ કહેવતનો પણ મતલબ સમાન છે.

ભર્તૃહરિ પણ નીતિશતકમાં આ મતલબની વાત કહે છે.

अज्ञः सुखमाराध्यः सुखतरमाराध्यते विशेषज्ञः।
ज्ञानलवदुर्विदग्धं ब्रह्मापि नरं न रञ्जयति॥

અજ્ઞાનીને સમજાવવો સરળ છે, જ્ઞાનીને સમજાવવો તો એનાથી પણ સરળ છે, પણ જેની પાસે અલ્પજ્ઞાન છે, જે અંધકારમાં ડૂબેલો છે, તેને સ્વયં બ્રહ્માજી પણ સમજાવી શકતા નથી.

अज्ञः = અજ્ઞાની
सुखमाराध्यः = सुखम् + आराध्यः = સુખપૂર્વક + પ્રસન્નતાથી
विशेषज्ञः = વિશેષજ્ઞ / જ્ઞાની
सुखतरमाराध्यते = सुखतरम् + आराध्यते = વધુ સુખપૂર્વક + પ્રસન્નતાથી
ज्ञानलवदुर्विदग्धं = ज्ञान + लव + दुर्विदग्धम् = જ્ઞાન + ઓછું / અંશ + ખરાબ રીતે દાજેલો / અહંકારથી ભરેલો
ब्रह्मापि = ब्रह्मा + अपि = બ્રહ્મા + પણ
नरं = નર
न = ના
रञ्जयति = પ્રસન્ન કરવું

તડપદી ભાષામાં કહેવાય છે ને, "આને હવે ભગવાન નીસે આવીને હમજાવશે તોય ઇ નઇ હમજે".



સાહિત્યિક કાર્યક્રમો

  • તા. ૦૨-૧૮ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ - ગાંધી પુસ્તક મહોત્સવ, ગુજરાત વિદ્યાપીઠ, અમદાવાદ
  • તા. ૨૧-૨૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ - સંસ્કૃત વાગ્માધુરી 2026, રા. વિ. પાઠક સભાગૃહ, ગુજરાતી સાહિત્ય પરિસદ, આશ્રમ રોડ, અમદાવાદ.
  • તા. ૨૪–૨૫ ઓક્ટોબર ૨૦૨૬ - અમદાવાદ ઇન્ટરનેશનલ લિટરેચર ફેસ્ટિવલ
  • વધુ માહિતી માટે...

વર્ગીકૃત

કડીઓ

સૂચિત લેખો

ચોપડીઓ

જોયેલ